Cyberaanval op koelsystemen: waarom “gewoon aan het internet gehangen” een risico is

Op maandag 2 november liepen in heel wat winkels koelkasten en diepvriezers warm. Hackers veranderden de instellingen van de koelinstallaties op afstand. Het federaal parket opende een strafonderzoek. De les geldt voor elk bedrijf met technische systemen op het internet.

Wat er gebeurde

Volgens de liveblog van VRT NWS werden de instellingen van koel- en diepvriestoestellen op afstand gewijzigd, waardoor de temperatuur steeg. Het gaat om hetzelfde mechanisme als bij een aanval in Frankrijk half oktober. Installateur Sabcobel legt uit dat de verdampers op afstand in ontdooimodus werden gezet.

Getroffen waren onder meer:

• Delhaize: volgens het federaal parket minstens 40 winkels, waaronder Proxy Delhaize, Shop & Go bij Q8 en enkele snelwegwinkels. Later op de avond meldde Delhaize dat de getroffen winkels weer normaal draaien.
• Carrefour: 15 van de 700 Belgische winkels, vooral diepvriezers. Alle winkels bleven open.
• Intermarché: een vijftiental filialen in Wallonië en Brussel.
• Spar: 5 zelfstandig uitgebate winkels, volgens Spar was alles de avond ervoor al opgelost.
• Ikea Bergen en enkele slagerijen.

Ook in andere Europese landen werden gelijkaardige storingen gemeld. In een Proxy Delhaize liepen de diepvriezers op tot 15 °C in plaats van -22 °C; de schade werd daar op minstens 60.000 euro geschat.

Hoe het kon gebeuren

Volgens VRT NWS gebruikten de aanvallers een gekende kwetsbaarheid bij leverancier Danfoss. Een veiligheidsupdate bestond al, maar niet iedereen had die geïnstalleerd. Sabcobel zegt dat de aanvallers individuele winkels aanvielen via de centrale regelaar en niet via de systemen van het bedrijf zelf. Ethisch hacker Keanu Nys wijst erop dat er geen reden is om koelinstallaties openlijk op het internet te zetten.

Wat nog niet duidelijk is

• Wie erachter zit en wat het motief is.
• Hoe groot de totale schade is.
• Of de incidenten in de verschillende landen met elkaar verband houden. Dat wordt onderzocht.

Wat dit voor uw bedrijf betekent

Koelsystemen, ventilatie, poortsturingen, camera’s en domoticasystemen hebben iets gemeen: ze worden vaak op afstand beheerd en daarvoor rechtstreeks bereikbaar gemaakt via het internet. Wie dat doet, laat de deur op een kier staan voor iedereen die de juiste zwakte kent.

Wat u kan doen:

1. Maak technische systemen niet rechtstreeks bereikbaar via het internet. Beheer op afstand kan veilig via een VPN of een beveiligde beheerverbinding.
2. Houd de software van deze toestellen bij. Updates voor installaties worden snel vergeten omdat “het toch werkt”. Vraag uw leverancier hoe en wanneer dat gebeurt.
3. Scheid netwerken. Een koelsysteem of camera hoort niet op hetzelfde netwerk als uw kassa of boekhouding.
4. Weet wat er aan uw netwerk hangt. Een overzicht van alle verbonden toestellen is het begin van elke beveiliging.
5. Heb een plan voor als het toch misloopt. Wie temperaturen opvolgt en een alarm heeft, merkt een probleem vóór de voorraad weg moet.

Wilt u weten welke van uw systemen vanop het internet bereikbaar zijn? NVIT kijkt graag met u mee.

Bron: VRT NWS liveblog van 2 november 2026. Dit artikel geeft de berichtgeving op dat moment weer; de feiten kunnen nog evolueren.

Foto: MatthewHoobin via Wikimedia Commons (CC0)